Mobil vincin kaldırma kapasitesi sabit bir sayı değildir; bom uzunluğu, çalışma yarıçapı, bom açısı, denge ayağı açıklığı, karşı ağırlık, zemin ve üretici yük diyagramına göre değişir. Bu nedenle güvenli kontrol, yalnızca kanca ve halatın incelenmesiyle tamamlanamaz. Taşıyıcı araç/şasi, bom, dönüş yatağı, hidrolik sistem, denge ayakları, LMI ve gerçek konfigürasyon birlikte değerlendirilir.
Hizmet; ekipman kimliğinin doğrulanması, ilgili belge ve önceki kayıtların incelenmesi, görsel muayene, gerekli ölçüm ve fonksiyon testleri ile sonuçların izlenebilir rapora dönüştürülmesini kapsar. Kontrol yöntemi; güncel mevzuat, ekipmana uygulanabilen standardın güncel baskısı, üretici talimatları ve gerçek kullanım koşullarına göre belirlenir.
| Teknik sınır: Bu sayfadaki bilgiler genel hizmet kapsamını açıklar. Nihai kontrol kriteri, test yöntemi ve kabul sınırı; ekipmanın gerçek tipi, üretim yılı, konfigürasyonu ve uygulanabilir teknik dokümanları doğrulandıktan sonra belirlenir. |
Hizmet kapsamı ve alt ekipmanlar
| Grup | Kapsam |
| Kamyon üstü vinç | Mafsallı veya teleskopik bomlu araç üstü kaldırma sistemleri. |
| Teleskopik mobil vinç | Lastik tekerlekli, bağımsız üst yapı ve teleskopik bom. |
| Rough terrain | Arazi koşulları için tasarlanmış mobil vinç. |
| All terrain | Karayolu ve arazi operasyonlarını birleştiren çok akslı vinç. |
| Paletli mobil sistem | Paletli vinçler ana mobil ekipman kapsamında ayrıca değerlendirilebilir. |
Periyodik kontrol neden gereklidir?
- Güvenli kullanıma engel olabilecek aşınma, hasar, ayar ve fonksiyon kusurlarını belirlemek.
- Yürürlükteki mevzuat ve uygulanabilir standartlara göre işverenin kontrol yükümlülüğünü desteklemek.
- Bakım ve düzeltici faaliyetleri ölçülebilir teknik bulgularla önceliklendirmek.
- Kaza, plansız duruş, ekipman hasarı ve ikincil kayıp riskini azaltmak.
- Ekipman geçmişini, değişiklikleri ve kontrol sonuçlarını izlenebilir biçimde kayıt altına almak.
Kontrol süreci
- Kapsam ve ekipman listesinin doğrulanması.
- Proje, kullanım kılavuzu, önceki rapor ve bakım kayıtlarının incelenmesi.
- Saha güvenliği, enerji izolasyonu, operatör ve test koşullarının hazırlanması.
- Görsel muayene, ölçüm ve ekipmana özgü fonksiyon/testlerin uygulanması.
- Bulguların kriterlerle karşılaştırılması ve uygunsuzlukların açıklanması.
- Sonuç/kanaat, kullanım kısıtları ve bir sonraki kontrol tarihini içeren raporun düzenlenmesi.
Teknik kontrol kriterleri
| Kontrol grubu | Teknik değerlendirme |
| Kimlik/konfigürasyon | Şasi ve üst yapı seri bilgisi, bom, jib, karşı ağırlık, denge ayağı ve yük diyagramı. |
| Bom ve yapı | Teleskop segmentleri, kaynaklar, pimler, silindirler, makaralar ve yapısal deformasyon. |
| Dönüş sistemi | Dönüş yatağı, cıvatalar, redüktör, fren ve boşluklar. |
| Hidrolik | Hortum/boru, silindir, valf, kaçak, basınç ve kontrollü hareket. |
| Denge ayakları | Ayak silindirleri, kilitler, plakalar, açıklık sensörü, zemin ve mesnet. |
| Halat/kanca | Halat, tambur, sarım, makara, kanca bloğu ve emniyet mandalı. |
| LMI ve limitler | Yük moment göstergesi/sınırlayıcı, A2B, bom açı-uzunluk sensörleri ve ikazlar. |
| Test | Yük diyagramı, gerçek ayak açıklığı ve üretici/standart kriterlerine göre güvenli test. |
İlgili mevzuat ve standartlar
| Düzenleme / standart | Bu hizmetteki rolü |
| İş Ekipmanları Yönetmeliği | EK‑III 2.2 ve Tablo‑2. |
| TS EN 13000 | Mobil vinçler için güvenlik gerekleri. |
| TS ISO 9927-1 | Vinç muayeneleri — genel. |
| TS ISO 4309 | Çelik halat muayenesi. |
| TS ISO 12480-1 | Vinçlerin güvenli kullanımı. |
| Üretici yük diyagramı | Kapasite ve konfigürasyon doğrulamasının zorunlu referansı. |
| Standart güncelliği: Standart numaraları rehber niteliğindedir. Hizmet tarihinde TSE kataloğundan yürürlük, yerine geçen baskı ve ekipmanın standardın kapsamına girip girmediği doğrulanmalıdır. |
Kontrol dönemi ve kontrolü yapacak kişi
İlgili standart/üretici daha kısa süre belirlemiyorsa Yönetmelikteki azami dönem uygulanır; çoğu mobil vinç için bir yıldır. Büyük onarım, kaza, aşırı yük, kritik parçanın değişimi veya güvenlik sisteminin revizyonu sonrası ilave kontrol gerekir.
Kontrol, 23 Aralık 2025 değişikliği dâhil güncel Yönetmelikte ilgili ekipman grubu için sayılan mesleki unvana sahip ve gerekli kayıt/yetki şartlarını karşılayan kişi tarafından yapılır. İSG‑KATİP sözleşmesi, EKİPNET bilgisi ve Bakanlığın yayımladığı ekipmana özgü rapor/kriter dokümanları hizmet öncesinde doğrulanır.
Kontrol öncesi hazırlanacak belgeler
- Ruhsat/ekipman kimliği ve seri numaraları
- Üretici kullanım kılavuzu ve yük diyagramları
- Bom/jib/karşı ağırlık konfigürasyonu
- LMI kalibrasyon/servis kayıtları
- Bakım, onarım ve önceki raporlar
- Test alanı, yük ve zemin planı
Sık karşılaşılan uygunsuzluklar
- Yük diyagramının bulunmaması veya konfigürasyonla uyuşmaması
- Denge ayağı/zemin/mesnet yetersizliği
- LMI veya A2B sisteminin devre dışı olması
- Bomda çatlak, deformasyon veya silindir kaçağı
- Halat, tambur, makara veya kanca kusurları
- Dönüş yatağı/cıvatalarında gevşeklik veya aşınma
| Güvenlik kararı: Güvenli kullanıma sakınca oluşturan kusur tespit edildiğinde ekipman, kusur giderilip gerekli doğrulama tamamlanmadan kullanılmamalıdır. Nihai karar yalnızca saha bulgusu ve uygulanan kritere göre raporda verilir. |
Periyodik kontrol raporunun asgari içeriği
- İşyeri, sözleşme, kontrol başlangıç-bitiş, rapor ve sonraki kontrol tarihleri.
- Ekipman kimliği, teknik özellikleri, kullanım yeri ve amacı.
- Kontrol metodu, standart/üretici/yönetmelik kriteri.
- Ölçüm cihazları, seri numarası ve kalibrasyon bilgileri.
- Muayene kriterleri, testler, ölçülen değerler ve fotoğraflı bulgular.
- Kusurlar, sonuç/kanaat ve gerekli kullanım kısıtları.
- Yetkili kişinin mesleği, EKİPNET kayıt numarası ve imzası.
Sık sorulan sorular |
Dilerseniz Kaldırma ve İletme Ekipmanları, Kule Vinç ve İş Makineleri periyodik kontrolleri hakkındaki konulara da göz atabilirsiniz.
| Mobil Vinç Periyodik Kontrolü için ekipman listenizi, adetleri, lokasyonu ve mevcut teknik belgeleri paylaşın. SÖZTEK ekibi kontrol kapsamını, saha hazırlığını ve raporlama planını oluştursun. |
İş ekipmanlarının güvenli kullanımını sağlamak, mevzuat yükümlülüklerini yerine getirmek ve işletme risklerini azaltmak için sahada ölçüm, kontrol ve raporlama süreçlerini tek akışta yürütüyoruz.