Kaldırma ve iletme ekipmanları; yükün veya kişinin düşmesi, ekipmanın devrilmesi, taşıyıcı eleman kopması, kontrolsüz hareket ve sıkışma gibi yüksek sonuçlu riskler taşır. SÖZTEK kontrol yaklaşımı ekipmanın yalnızca çalışıp çalışmadığını değil; taşıyıcı yapı, mekanizma, emniyet donanımları, kumanda sistemi ve kullanım şartlarının birlikte güvenli olup olmadığını değerlendirir.
Hizmet; ekipman kimliğinin doğrulanması, ilgili belge ve önceki kayıtların incelenmesi, görsel muayene, gerekli ölçüm ve fonksiyon testleri ile sonuçların izlenebilir rapora dönüştürülmesini kapsar. Kontrol yöntemi; güncel mevzuat, ekipmana uygulanabilen standardın güncel baskısı, üretici talimatları ve gerçek kullanım koşullarına göre belirlenir.
| Teknik sınır: Bu sayfadaki bilgiler genel hizmet kapsamını açıklar. Nihai kontrol kriteri, test yöntemi ve kabul sınırı; ekipmanın gerçek tipi, üretim yılı, konfigürasyonu ve uygulanabilir teknik dokümanları doğrulandıktan sonra belirlenir. |
Hizmet kapsamı ve alt ekipmanlar
| Grup | Kapsam |
| Vinçler | Köprülü, portal, konsol, mobil, paletli, kule ve liman vinçleri. |
| İstif makineleri | Forklift, reach truck, stacker, order picker, VNA ve teleskopik forklift. |
| Yükseltilebilir platformlar | Makaslı, eklemli, teleskopik, dikey, örümcek ve kamyon üstü platformlar. |
| Diğer sistemler | Caraskal, monoray, araç lifti, yük asansörü, konveyör, yürüyen merdiven/yol, kaldırma aksesuarları ve özel kaldırma sistemleri. |
Periyodik kontrol neden gereklidir?
- Güvenli kullanıma engel olabilecek aşınma, hasar, ayar ve fonksiyon kusurlarını belirlemek.
- Yürürlükteki mevzuat ve uygulanabilir standartlara göre işverenin kontrol yükümlülüğünü desteklemek.
- Bakım ve düzeltici faaliyetleri ölçülebilir teknik bulgularla önceliklendirmek.
- Kaza, plansız duruş, ekipman hasarı ve ikincil kayıp riskini azaltmak.
- Ekipman geçmişini, değişiklikleri ve kontrol sonuçlarını izlenebilir biçimde kayıt altına almak.
Kontrol süreci
- Kapsam ve ekipman listesinin doğrulanması.
- Proje, kullanım kılavuzu, önceki rapor ve bakım kayıtlarının incelenmesi.
- Saha güvenliği, enerji izolasyonu, operatör ve test koşullarının hazırlanması.
- Görsel muayene, ölçüm ve ekipmana özgü fonksiyon/testlerin uygulanması.
- Bulguların kriterlerle karşılaştırılması ve uygunsuzlukların açıklanması.
- Sonuç/kanaat, kullanım kısıtları ve bir sonraki kontrol tarihini içeren raporun düzenlenmesi.
Teknik kontrol kriterleri
| Kontrol grubu | Teknik değerlendirme |
| Kimlik ve kapasite | Etiket, seri numarası, kapasite/yük diyagramı, kullanım amacı ve konfigürasyon. |
| Taşıyıcı yapı | Şasi, bom, köprü, kolon, kaynaklar, pim/cıvatalar, ray ve bağlantılarda deformasyon, çatlak, korozyon. |
| Yük taşıma elemanları | Halat, zincir, kanca, çatal, tambur, makara, sapan ve bağlantı elemanlarında aşınma/hasar. |
| Hareket ve fren | Kaldırma, yürüyüş, dönüş, teleskoplama, direksiyon ve servis/park/acil fren fonksiyonları. |
| Emniyet sistemleri | Limitler, aşırı yük/moment sistemi, acil durdurma, ikaz, kilit ve düşmeyi önleyici tertibatlar. |
| Stabilite | Denge ayakları, zemin/mesnet, karşı ağırlık, eğim, lastik/palet ve kurulum koşulları. |
| Testler | Uygulanabilir standart, üretici verisi ve Bakanlık kriterlerine göre fonksiyon, statik/dinamik veya yük testleri. |
İlgili mevzuat ve standartlar
| Düzenleme / standart | Bu hizmetteki rolü |
| İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği | EK‑III 2.2 ve Tablo‑2; rapor, süre, yetkili kişi ve genel kriterler. |
| TS ISO 9927 serisi | Vinçlerin muayeneleri; ekipman türüne uygulanabilen bölüm. |
| TS ISO 4309 | Vinç çelik halatlarının bakım, muayene ve kullanım dışı bırakma kriterleri. |
| TS ISO 12480-1 | Vinçlerin güvenli kullanımı; genel uygulama yaklaşımı. |
| TS EN 13001 serisi | Vinç tasarımı ve yük etkileri; yapısal değerlendirmede uygulanabildiği ölçüde. |
| Ekipmana özgü standartlar | TS EN 15011, TS EN 13000, TS EN 14439, TS EN 280-1, TS EN 1493, TS EN 13157 ve benzeri; gerçek ekipmana göre seçilir. |
| Standart güncelliği: Standart numaraları rehber niteliğindedir. Hizmet tarihinde TSE kataloğundan yürürlük, yerine geçen baskı ve ekipmanın standardın kapsamına girip girmediği doğrulanmalıdır. |
Kontrol dönemi ve kontrolü yapacak kişi
İlgili standart veya üretici daha kısa süre öngörmüyorsa Yönetmelik tablosundaki azami dönem esas alınır; birçok kaldırma ekipmanında bu süre bir yıldır. Kurulum, yer değişikliği, önemli bakım/onarım, kaza, aşırı yük veya güvenliği etkileyen değişiklik sonrası ilave kontrol gerekebilir.
Kontrol, 23 Aralık 2025 değişikliği dâhil güncel Yönetmelikte ilgili ekipman grubu için sayılan mesleki unvana sahip ve gerekli kayıt/yetki şartlarını karşılayan kişi tarafından yapılır. İSG‑KATİP sözleşmesi, EKİPNET bilgisi ve Bakanlığın yayımladığı ekipmana özgü rapor/kriter dokümanları hizmet öncesinde doğrulanır.
Kontrol öncesi hazırlanacak belgeler
- Ekipman listesi ve kimlik bilgileri
- Kapasite/yük diyagramı ve kullanım kılavuzu
- Önceki rapor, bakım ve onarım kayıtları
- Kurulum/proje ve varsa yük testi planı
- Güvenli test alanı ve yetkili operatör
Sık karşılaşılan uygunsuzluklar
- Okunamayan kapasite etiketi veya yük diyagramı
- Halat/zincir/kanca/çatal aşınması
- Taşıyıcı yapıda çatlak, deformasyon veya korozyon
- Limit, fren veya aşırı yük sisteminin çalışmaması
- Eksik koruyucu, ikaz veya emniyet kilidi
- Uygunsuz mesnet, zemin veya denge ayağı kurulumu
| Güvenlik kararı: Güvenli kullanıma sakınca oluşturan kusur tespit edildiğinde ekipman, kusur giderilip gerekli doğrulama tamamlanmadan kullanılmamalıdır. Nihai karar yalnızca saha bulgusu ve uygulanan kritere göre raporda verilir. |
Periyodik kontrol raporunun asgari içeriği
- İşyeri, sözleşme, kontrol başlangıç-bitiş, rapor ve sonraki kontrol tarihleri.
- Ekipman kimliği, teknik özellikleri, kullanım yeri ve amacı.
- Kontrol metodu, standart/üretici/yönetmelik kriteri.
- Ölçüm cihazları, seri numarası ve kalibrasyon bilgileri.
- Muayene kriterleri, testler, ölçülen değerler ve fotoğraflı bulgular.
- Kusurlar, sonuç/kanaat ve gerekli kullanım kısıtları.
- Yetkili kişinin mesleği, EKİPNET kayıt numarası ve imzası.
Sık sorulan sorular |
Dilerseniz Kule Vinç Periyodik Kontrolü, Mobil Vinç Periyodik Kontrolü ve İş Makineleri Periyodik Kontrolü hizmetlerimiz hakkında bilgi alabilirsiniz.
| Kaldırma ve İletme Ekipmanları Periyodik Kontrolü için ekipman listenizi, adetleri, lokasyonu ve mevcut teknik belgeleri paylaşın. SÖZTEK ekibi kontrol kapsamını, saha hazırlığını ve raporlama planını oluştursun. |
İş ekipmanlarının güvenli kullanımını sağlamak, mevzuat yükümlülüklerini yerine getirmek ve işletme risklerini azaltmak için sahada ölçüm, kontrol ve raporlama süreçlerini tek akışta yürütüyoruz.